Παρά τις απειλές Trump, Γερμανοί πολιτικοί επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη στρατιωτική παρουσία τους στη Γερμανία για παγκόσμιες επιχειρήσεις.
(upd2) Σύγχυση και έντονη ανησυχία… ακόμα και στο αμερικανικό Πεντάγωνο προκάλεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής δύναμης που βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στη Γερμανία….
Όπως αναφέρεται στην Ουάσιγκτον, ένα τέτοιο βήμα δεν είχε σχεδιαστεί, αλλά πλέον εξετάζεται σοβαρά…
Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που θέτει το θέμα αυτό ο Trump, καθώς ήδη από την πρώτη του προεδρική θητεία είχε κάνει λόγο για την αποχώρηση 10.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία…
Πόσο μάλλον τώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε έντονη αντιπαράθεση με το Βερολίνο και τον καγκελάριο Friedrich Merz, ο οποίος πρόσφατα άσκησε δριμεία κριτική στον Trump, υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ ταπεινώνονται στον πόλεμο στο Ιράν.
Πολλοί αναλυτές μιλούν για σκηνικό απόλυτης ρήξης καθώς ο Trump έχει εκφράσει την απογοήτευση του για τη στάση που έχουν τηρήσει οι Σύμμαχοι του στο ΝΑΤΟ, και ιδιαίτερα η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τους οποίους κατηγορει ότι δεν τον στήριξαν καθόλου στο πολεμικό του εγχείρημα κατά του Ιράν…
Στο Πεντάγωνο δεν το περίμεναν
Η δήλωση του Donald Trump για πιθανή απόσυρση μέρους των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία αποτέλεσε έκπληξη για τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Politico.
«Η απόφαση για το θέμα αυτό θα ληφθεί στο άμεσο μέλλον», έγραψε ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πολλοί στο Πεντάγωνο έμαθαν για τα σχέδια του προέδρου από ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη πρόσφατα υιοθετημένη στρατηγική παγκόσμιας στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ, η οποία δεν προέβλεπε μειώσεις στην Ευρώπη.
«Το Πεντάγωνο δεν το περίμενε αυτό και δεν είχε σχεδιάσει καμία μείωση» δήλωσε πηγή με γνώση της κατάστασης.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το ζήτημα πρέπει να ληφθεί «σοβαρά», καθώς ο Trump είχε ήδη θίξει το θέμα κατά την πρώτη του προεδρική θητεία.
Πρόκειται για την απόφαση του 2020 να αποσυρθούν 12.000 στρατιώτες από τη Γερμανία — κάτι που τελικά δεν υλοποιήθηκε.
Κατά τη δεύτερη θητεία του, ο Trump ενίσχυσε την κριτική του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, φτάνοντας ακόμη και σε απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ.
Αντιδράσεις και κίνδυνοι
Οι δηλώσεις του Trump έγιναν λίγο μετά τη συνομιλία του με τον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin και εν μέσω επίσκεψης Γερμανών στρατιωτικών στην Ουάσιγκτον.
Στο Βερολίνο προκάλεσαν απορία.
«Η πολιτική των ωμών απειλών του Trump έφτασε στο όριό της.
Η ρητορική του έχει κουράσει.
Η απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία θα αποδυναμώσει σοβαρά τις ίδιες τις ΗΠΑ» δήλωσε Γερμανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με το Politico, η Γερμανία παραμένει βασική βάση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία: φιλοξενεί έως και 40.000 στρατιώτες, τις έδρες των Ευρωπαϊκών και Αφρικανικών Διοικήσεων των ΗΠΑ, καθώς και το μεγαλύτερο στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι μια γρήγορη αποχώρηση θα απαιτήσει σημαντικά έξοδα και μπορεί να αποδυναμώσει την αποτρεπτική ικανότητα.
«Υπάρχουν κόστη μεταφοράς και, ανάλογα με τον προορισμό, σημαντικά κατασκευαστικά έξοδα» δήλωσε ο αναλυτής Todd Harrison.
Όπως εξήγησε, χώρες όπως η Πολωνία δεν διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές για να φιλοξενήσουν τόσο μεγάλο αριθμό στρατιωτών.
Πίεση από την Ουάσιγκτον
Οι δηλώσεις για πιθανή απόσυρση στρατευμάτων εντάσσονται σε ευρύτερη κριτική του Trump προς το ΝΑΤΟ.
Σε συνέντευξή του στην Telegraph δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
«Το ΝΑΤΟ δεν με επηρέασε ποτέ.
Πάντα ήξερα ότι είναι χάρτινος τίγρης» είπε ο Trump, προσθέτοντας ότι το ίδιο αντιλαμβάνεται και ο Vladimir Putin.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio είχε επίσης ασκήσει κριτική στους συμμάχους, χαρακτηρίζοντας το ΝΑΤΟ «μονόδρομο».
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, αυτή η θέση δεν βρίσκει σύμφωνους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas δήλωσε ότι δεν βλέπει λόγους για τις αμερικανικές επικρίσεις:
«Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ συμπίπτουν ουσιαστικά με αυτά που μπορούμε να προσφέρουμε…
Δεν καταλαβαίνω ποιο είναι το πρόβλημα» σημείωσε η Kallas
Σήμα προς Ρώμη και Μαδρίτη
Την προηγούμενη ημέρα, ο Donald Trump άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία.
«Γιατί να μην το κάνω;
Η Ιταλία δεν μας βοήθησε σε τίποτα, και η Ισπανία συμπεριφέρθηκε απαίσια» υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Στη Ρώμη, οι δηλώσεις προκάλεσαν απορία.
Ο υπουργός Άμυνας Guido Crosetto δήλωσε: «Δεν καταλαβαίνω τους λόγους… Εκφράσαμε ακόμη και ετοιμότητα για αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας».
Σύμφωνα με τον Crosetto, οι Αμερικανοί «εκτίμησαν ιδιαίτερα» τη διάθεση της Ιταλίας να συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Σε τεντωμένο σκοινί
Η μεγαλύτερη ένταση ωστόσο του Trump καταγράφεται με τον καγκελάριο της Γερμανίας.
Σύμφωνα με το Politico, o καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz πέρασε μήνες βαδίζοντας σε τεντωμένο σκοινί στις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Τώρα φαίνεται πως έχασε την ισορροπία.
Ο Merz είχε κάνει περισσότερες υποχωρήσεις από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες για να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Trump, θεωρώντας στρατηγικά αναγκαίο να κρατήσει στενούς δεσμούς με έναν ηγέτη γνωστό για τη μνησικακία του.
Ωστόσο, υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό, ενίσχυσε την κριτική του προς τον Trump και προς τον πόλεμο στο Ιράν, ζητήματα ιδιαίτερα αντιδημοφιλή στη Γερμανία.
Με αιχμηρή κριτική για τον πόλεμο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο καγκελάριος φαίνεται πως έχασε αυτή τη λεπτή ισορροπία — και ενόχλησε έντονα τον Trump.
Αφού ο Merz είπε σε μαθητές ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς, ο Trump απάντησε με επίθεση μέσω Truth Social και απείλησε με το χειρότερο σενάριο για το Βερολίνο: την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Παραμένουν ισχυρές οι σχέσεις
Ο Merz προσπάθησε να υποβαθμίσει την ένταση και να συνεχίσει κανονικά, δηλώνοντας ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν ισχυρές.
«Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε εδώ, όπως και σε άλλα στρατηγικά σημαντικά σημεία της Γερμανίας, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι η Γερμανία ενισχύει τον στρατό της «προς αμοιβαίο όφελος και για την ενίσχυση των διατλαντικών δεσμών».
Ο Merz πιθανότατα υπολόγιζε ότι το θέμα θα ξεχαστεί και ότι ο Trump θα υποχωρήσει σύμφωνα με την αρχή που στη Wall Street αποκαλείται «TACO» (Trump Always Chickens Out).
Είχε άλλωστε δει τον Trump να απειλεί τη Βρετανία και την Ισπανία χωρίς να προχωρά σε πράξεις, παρά τις διαφωνίες με τους ηγέτες Keir Starmer και Pedro Sánchez.
Ωστόσο, ο Trump συνέχισε την επίθεση:
«Ο καγκελάριος της Γερμανίας θα έπρεπε να ασχολείται περισσότερο με τον πόλεμο Ρωσίας/Ουκρανίας (όπου είναι εντελώς αναποτελεσματικός!) και με τα προβλήματα της χώρας του, όπως η μετανάστευση και η ενέργεια», έγραψε o Trump.
Αυτή η ένταση αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη θετική σχέση των δύο ηγετών.
Ο Trump είχε παλαιότερα επαινέσει την κυβέρνηση Merz και τον είχε χαρακτηρίσει «φίλο».
Στρατηγική ισορροπίας
Η στρατηγική του Merz ήταν να αποφεύγει δημόσια σύγκρουση με τον Trump, παρά τις διαφωνίες για την Ουκρανία και το εμπόριο, ώστε να διατηρήσει επιρροή.
Αυτή η προσέγγιση αντανακλά τη γενικότερη στρατηγική της Γερμανίας: μείωση εξάρτησης από τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονη αναγνώριση ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει κρίσιμη.
Ωστόσο, κατά καιρούς ο Merz εκφράζει δημόσια δυσαρέσκεια — είτε λόγω των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν είτε λόγω εσωτερικής πίεσης.
Με τη δήλωσή του περί «ταπείνωσης» των ΗΠΑ, ίσως ξεπέρασε τα όρια, προκαλώντας έναν πρόεδρο γνωστό για εκδικητικές αντιδράσεις.
Ρίσκα και πραγματικότητα
Παρά τους κινδύνους, Γερμανοί πολιτικοί εμφανίζονται σχετικά ψύχραιμοι.
Επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη στρατιωτική παρουσία τους στη Γερμανία για παγκόσμιες επιχειρήσεις.
Ο Christoph Schmid δήλωσε: «Μια αποχώρηση δεν είναι εφικτή βραχυπρόθεσμα και θα αποδυνάμωνε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ».
Κατά την πρώτη θητεία του, ο Trump είχε ανακοινώσει σχέδιο απόσυρσης 9.500 στρατιωτών, το οποίο δεν υλοποιήθηκε και τελικά ακυρώθηκε από τον Joe Biden.
Τώρα, ο Trump έχει περισσότερο χρόνο να υλοποιήσει παρόμοια σχέδια.
Για τον Merz, όμως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ίσως είναι η απώλεια επιρροής στον Trump — ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η στήριξη της Ουκρανίας.
Προσπάθεια εξομάλυνσης
Στο μεταξύ, ο Merz φαίνεται να προσπαθεί να αποκαταστήσει τη σχέση.
«Η προσωπική σχέση μεταξύ εμού και του Αμερικανού προέδρου παραμένει, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετική», δήλωσε ο καγκελάριος της Γερμανίας.
Πεντάγωνο: Απόρρητο email διέρρευσε και ανάβει παγκόσμια φωτιά: Πετάξτε την Ισπανία έξω από το ΝΑΤΟ
Αλλά οι σχέσεις του Trump δεν είναι προβληματικές μόνο με το Βερολίνο αλλά μάλλον με όλες τις ισχυρές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες - Παρίσι, Μαδρίτη, Ρώμη - συμπεριλαμβανομένου και του Λονδίνου.
Είναι πρόσφατη άλλωστε η αποκάλυψη με ένα email στο αμερικανικό Πεντάγωνο που ούτε λίγο ούτε πολύ ανέφερε ότι η Ισπανία είχε ξεπεράσει τα όρια...
Η άρνησή της να στηρίξει ενεργά τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο με το Ιράν, η περιορισμένη πρόσβαση σε βάσεις και υποδομές, και η ανοιχτά επικριτική της στάση απέναντι στο Ισραήλ, είχαν προκαλέσει οργή.
Στην Ουάσιγκτον, η υπομονή είχε εξαντληθεί.
Το email που άναψε την παγκόσμια φωτιά
Το μήνυμα που διέρρευσε —και αποκαλύφθηκε μέσω του Reuters— δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνειών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τρόπους «τιμωρίας» συμμάχων που δεν στάθηκαν στο πλευρό τους.
Και ανάμεσα σε αυτούς, η Ισπανία βρισκόταν στο επίκεντρο.
Σενάρια που μέχρι πρότινος θα θεωρούνταν αδιανόητα άρχισαν να συζητούνται σοβαρά:
• Αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στο NATO
• Αναθεώρηση της αμερικανικής στάσης απέναντι στη βρετανική κυριαρχία στα νησιά Falkland
• Μείωση ή ακόμη και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη
Δεν ήταν απλώς πιέσεις. Ήταν ένα μήνυμα ισχύος — και προειδοποίηση.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, κύκλοι κοντά στον Donald Trump μιλούσαν πλέον ανοιχτά για «παραδειγματισμό».
Η Ισπανία είχε μετατραπεί σε σύμβολο — όχι μόνο αντίστασης, αλλά και «απείθειας» απέναντι στην αμερικανική στρατηγική.
Οι επιλογές που εξετάζονταν δεν περιορίζονταν σε διπλωματικά μέτρα.
Περιλάμβαναν σημαντική μείωση στρατιωτικής συνεργασίας, επανεξέταση κοινών επιχειρήσεων και πίεση μέσω οικονομικών και αμυντικών συμφωνιών
Το μήνυμα ήταν σαφές: η συμμαχία έχει κόστος — και όποιος δεν το αποδέχεται, θα το πληρώσει με άλλον τρόπο.
Η «ανυπάκουη» Ισπανία
Στη Μαδρίτη η ατμόσφαιρα ήταν εξίσου φορτισμένη.
Η κυβέρνηση του Pedro Sanchez είχε επιλέξει μια πορεία που δεν ευθυγραμμιζόταν με την Ουάσιγκτον.
Δεν ήταν μια τυχαία απόφαση, ούτε προϊόν στιγμιαίας πολιτικής. Ήταν μια στρατηγική επιλογή.
Η Ισπανία καταδίκασε έντονα τον πόλεμο κατά του Ιράν, υιοθέτησε σαφώς επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ ενώ περιόρισε την πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων σε κρίσιμες υποδομές
Για την Ουάσιγκτον, αυτό ισοδυναμούσε με προδοσία.
Για τη Μαδρίτη, ήταν ζήτημα εθνικού συμφέροντος.
Το παιχνίδι της πίεσης
Στους κύκλους της κυβέρνησης του Donald Trump, η Ισπανία θεωρείται «εύκολος στόχος».
Όχι γιατί είναι αδύναμη, αλλά γιατί δεν διαθέτει το ίδιο γεωπολιτικό βάρος με χώρες όπως η Γαλλία ή η Τουρκία.
Η στρατηγική ήταν απλή: να σταλεί ένα μήνυμα προς όλους μέσω ενός παραδείγματος.
Η έννοια των ABO (Access, Basing, Overflight) —πρόσβαση, βάσεις και υπερπτήσεις— βρέθηκε στο επίκεντρο.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτά δεν είναι προνόμια αλλά υποχρεώσεις εντός του ΝΑΤΟ.
Η άρνηση της Ισπανίας να τα παραχωρήσει πλήρως ερμηνεύτηκε ως υπονόμευση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ένα αδιέξοδο χωρίς εύκολη έξοδο
Κι όμως, πίσω από την επιθετική ρητορική, υπήρχε μια σκληρή πραγματικότητα: το ΝΑΤΟ δεν διαθέτει μηχανισμό αποβολής ή αναστολής μέλους.
Αξιωματούχοι της συμμαχίας το επιβεβαίωσαν ξεκάθαρα.
Η ιδρυτική συνθήκη δεν προβλέπει τέτοια διαδικασία.
Ακόμη κι αν επιχειρούνταν, θα απαιτούσε χρόνια — πιθανότατα περισσότερο από τη διάρκεια της ίδιας της κυβέρνησης Trump.
Αυτό δεν σήμαινε ότι η απειλή ήταν κενή.
Αντιθέτως, άνοιγε τον δρόμο για άλλες, πιο έμμεσες αλλά εξίσου ισχυρές κινήσεις.
Η Ευρώπη σε κατάσταση συναγερμού
Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η ανησυχία μεγάλωνε.
Πολλές χώρες έβλεπαν στην Ισπανία κάτι περισσότερο από έναν «ανυπάκουο σύμμαχο». Έβλεπαν έναν καθρέφτη.
Η αντίθεση στον πόλεμο με το Ιράν δεν ήταν αποκλειστικά ισπανική.
Υπήρχε ευρύτερη δυσαρέσκεια για την κατεύθυνση της αμερικανικής πολιτικής.
Και όσο η Ουάσιγκτον αύξανε την πίεση, τόσο ενισχυόταν η συμπάθεια προς τη Μαδρίτη.
Το σενάριο της αποχώρησης των ΗΠΑ
Το πιο ανησυχητικό ενδεχόμενο δεν ήταν η αποβολή της Ισπανίας.
Ήταν η αποχώρηση των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών από την Ευρώπη — ή τουλάχιστον η σημαντική μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας.
Το σενάριο αυτό δεν ήταν θεωρητικό. Ήταν ήδη στο τραπέζι.
Η απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων θα άλλαζε δραματικά την ισορροπία ισχύος στην ήπειρο.
Θα ανάγκαζε την Ευρώπη να επανεξετάσει τη στρατηγική της αυτονομία και θα άνοιγε νέα γεωπολιτικά μέτωπα.
Πίσω από τις κλειστές πόρτες
Στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, οι συζητήσεις γίνονταν όλο και πιο έντονες.
Οι λέξεις «ενότητα» και «συμμαχία» ακουγόντουσαν όλο και πιο κενές.
Η πραγματικότητα ήταν πιο σκοτεινή: μια συμμαχία που χτίστηκε πάνω σε κοινά συμφέροντα, τώρα δοκιμαζόταν από αποκλίνουσες στρατηγικές.
Η ισπανική οπτική
Για την Ισπανία, η επιλογή ήταν ξεκάθαρη. Δεν επρόκειτο για αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά για προτεραιοποίηση των εθνικών συμφερόντων.
Η κοινωνία δεν επιθυμούσε νέα εμπλοκή σε πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Οι πολιτικές ηγεσίες, αντιλαμβανόμενες αυτή τη δυναμική, επέλεξαν να κρατήσουν αποστάσεις.
Αυτό που στην Ουάσιγκτον ερμηνεύτηκε ως απειθαρχία, στη Μαδρίτη θεωρήθηκε υπευθυνότητα.
Ένα θρίλερ χωρίς τέλος
Καθώς οι ημέρες περνούσαν, η ένταση δεν μειωνόταν. Αντιθέτως, κλιμακωνόταν σιωπηλά.
Ένα email είχε ανοίξει τον ασκό του Αιόλου.
Μια απόφαση είχε μετατραπεί σε κρίση.
Και μια συμμαχία έμπαινε σε τροχιά αβεβαιότητας.
Το ερώτημα δεν ήταν πλέον αν θα υπάρξουν συνέπειες.
Ήταν πόσο βαθιές θα είναι.
Η στιγμή της αλήθειας
Σε αυτό το γεωπολιτικό θρίλερ, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις.
Η Ισπανία επιμένει στη γραμμή της.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τις επόμενες κινήσεις τους.
Kαι το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι που ίσως καθορίσει το μέλλον του.
Η ιστορία δεν έχει ακόμη γραφτεί.
Αλλά ένα είναι βέβαιο: οι σκιές που απλώθηκαν πάνω από τη συμμαχία δύσκολα θα εξαφανιστούν σύντομα.
Η κρίση δεν ήταν απλώς μια διπλωματική παρεξήγηση.
Ήταν κάτι βαθύτερο — μια σύγκρουση στρατηγικών αντιλήψεων που απλωνόταν αθόρυβα αλλά απειλητικά κάτω από την επιφάνεια της δυτικής συμμαχίας.
Όσο οι ημέρες περνούσαν, το ρήγμα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Μαδρίτη μετατρεπόταν σε μια επικίνδυνη γεωπολιτική ρωγμή.
Στο εσωτερικό του NATO, οι ισορροπίες άρχισαν να αλλάζουν.
Δεν επρόκειτο πλέον μόνο για την Ισπανία.
Ήταν μια δοκιμασία συνοχής για ολόκληρη τη συμμαχία.
Οι πιο έμπειροι διπλωμάτες καταλάβαιναν ότι, αν η κρίση αυτή δεν περιοριζόταν, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα εποχή — μια εποχή όπου το ΝΑΤΟ δεν θα λειτουργούσε ως ενιαίο μπλοκ, αλλά ως ένα σύνολο κρατών με διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες προτεραιότητες.
Οι παλιές βεβαιότητες αμφισβητούνται
Στο βάθος όλων αυτών, υπάρχει μια ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα: ο κόσμος μεταβαίνει σε μια πιο πολυπολική τάξη. Οι παλιές βεβαιότητες αμφισβητούνται, και οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται.
Η κρίση με την Ισπανία δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο — αλλά ένα επεισόδιο που αποκάλυπτε τις βαθύτερες τάσεις: Μείωση της αμερικανικής επιρροής, αύξηση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και ενίσχυση των εθνικών στρατηγικών επιλογών
Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει με βεβαιότητα την εξέλιξη. Το μόνο σίγουρο ήταν ότι η κατάσταση είχε ξεπεράσει το σημείο της απλής διαφωνίας.
Η Ουάσιγκτον καλούνταν να αποφασίσει αν θα κλιμακώσει ή θα αναδιπλωθεί.
Η Μαδρίτη, από την πλευρά της, έπρεπε να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στην ανεξαρτησία και τη συμμετοχή στη συμμαχία.
Και το NATO; Βρισκόταν στη μέση, προσπαθώντας να κρατήσει ενωμένα κομμάτια που έδειχναν όλο και πιο έτοιμα να κινηθούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
www.bankingnews.gr
Όπως αναφέρεται στην Ουάσιγκτον, ένα τέτοιο βήμα δεν είχε σχεδιαστεί, αλλά πλέον εξετάζεται σοβαρά…
Άλλωστε δεν είναι η πρώτη φορά που θέτει το θέμα αυτό ο Trump, καθώς ήδη από την πρώτη του προεδρική θητεία είχε κάνει λόγο για την αποχώρηση 10.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία…
Πόσο μάλλον τώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται σε έντονη αντιπαράθεση με το Βερολίνο και τον καγκελάριο Friedrich Merz, ο οποίος πρόσφατα άσκησε δριμεία κριτική στον Trump, υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ ταπεινώνονται στον πόλεμο στο Ιράν.
Πολλοί αναλυτές μιλούν για σκηνικό απόλυτης ρήξης καθώς ο Trump έχει εκφράσει την απογοήτευση του για τη στάση που έχουν τηρήσει οι Σύμμαχοι του στο ΝΑΤΟ, και ιδιαίτερα η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τους οποίους κατηγορει ότι δεν τον στήριξαν καθόλου στο πολεμικό του εγχείρημα κατά του Ιράν…
Στο Πεντάγωνο δεν το περίμεναν
Η δήλωση του Donald Trump για πιθανή απόσυρση μέρους των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία αποτέλεσε έκπληξη για τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ, σύμφωνα με το Politico.
«Η απόφαση για το θέμα αυτό θα ληφθεί στο άμεσο μέλλον», έγραψε ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πολλοί στο Πεντάγωνο έμαθαν για τα σχέδια του προέδρου από ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη πρόσφατα υιοθετημένη στρατηγική παγκόσμιας στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ, η οποία δεν προέβλεπε μειώσεις στην Ευρώπη.
«Το Πεντάγωνο δεν το περίμενε αυτό και δεν είχε σχεδιάσει καμία μείωση» δήλωσε πηγή με γνώση της κατάστασης.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το ζήτημα πρέπει να ληφθεί «σοβαρά», καθώς ο Trump είχε ήδη θίξει το θέμα κατά την πρώτη του προεδρική θητεία.
Πρόκειται για την απόφαση του 2020 να αποσυρθούν 12.000 στρατιώτες από τη Γερμανία — κάτι που τελικά δεν υλοποιήθηκε.
Κατά τη δεύτερη θητεία του, ο Trump ενίσχυσε την κριτική του προς τους Ευρωπαίους συμμάχους, φτάνοντας ακόμη και σε απειλές αποχώρησης από το ΝΑΤΟ.
Αντιδράσεις και κίνδυνοι
Οι δηλώσεις του Trump έγιναν λίγο μετά τη συνομιλία του με τον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin και εν μέσω επίσκεψης Γερμανών στρατιωτικών στην Ουάσιγκτον.
Στο Βερολίνο προκάλεσαν απορία.
«Η πολιτική των ωμών απειλών του Trump έφτασε στο όριό της.
Η ρητορική του έχει κουράσει.
Η απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία θα αποδυναμώσει σοβαρά τις ίδιες τις ΗΠΑ» δήλωσε Γερμανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με το Politico, η Γερμανία παραμένει βασική βάση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία: φιλοξενεί έως και 40.000 στρατιώτες, τις έδρες των Ευρωπαϊκών και Αφρικανικών Διοικήσεων των ΗΠΑ, καθώς και το μεγαλύτερο στρατιωτικό νοσοκομείο εκτός ΗΠΑ.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι μια γρήγορη αποχώρηση θα απαιτήσει σημαντικά έξοδα και μπορεί να αποδυναμώσει την αποτρεπτική ικανότητα.
«Υπάρχουν κόστη μεταφοράς και, ανάλογα με τον προορισμό, σημαντικά κατασκευαστικά έξοδα» δήλωσε ο αναλυτής Todd Harrison.
Όπως εξήγησε, χώρες όπως η Πολωνία δεν διαθέτουν τις απαραίτητες υποδομές για να φιλοξενήσουν τόσο μεγάλο αριθμό στρατιωτών.
Πίεση από την Ουάσιγκτον
Οι δηλώσεις για πιθανή απόσυρση στρατευμάτων εντάσσονται σε ευρύτερη κριτική του Trump προς το ΝΑΤΟ.
Σε συνέντευξή του στην Telegraph δήλωσε ότι εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία.
«Το ΝΑΤΟ δεν με επηρέασε ποτέ.
Πάντα ήξερα ότι είναι χάρτινος τίγρης» είπε ο Trump, προσθέτοντας ότι το ίδιο αντιλαμβάνεται και ο Vladimir Putin.
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio είχε επίσης ασκήσει κριτική στους συμμάχους, χαρακτηρίζοντας το ΝΑΤΟ «μονόδρομο».
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, αυτή η θέση δεν βρίσκει σύμφωνους.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas δήλωσε ότι δεν βλέπει λόγους για τις αμερικανικές επικρίσεις:
«Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ συμπίπτουν ουσιαστικά με αυτά που μπορούμε να προσφέρουμε…
Δεν καταλαβαίνω ποιο είναι το πρόβλημα» σημείωσε η Kallas
Σήμα προς Ρώμη και Μαδρίτη
Την προηγούμενη ημέρα, ο Donald Trump άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία και η Ισπανία.
«Γιατί να μην το κάνω;
Η Ιταλία δεν μας βοήθησε σε τίποτα, και η Ισπανία συμπεριφέρθηκε απαίσια» υπογράμμισε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Στη Ρώμη, οι δηλώσεις προκάλεσαν απορία.
Ο υπουργός Άμυνας Guido Crosetto δήλωσε: «Δεν καταλαβαίνω τους λόγους… Εκφράσαμε ακόμη και ετοιμότητα για αποστολή προστασίας της ναυσιπλοΐας».
Σύμφωνα με τον Crosetto, οι Αμερικανοί «εκτίμησαν ιδιαίτερα» τη διάθεση της Ιταλίας να συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Hormuz.
Σε τεντωμένο σκοινί
Η μεγαλύτερη ένταση ωστόσο του Trump καταγράφεται με τον καγκελάριο της Γερμανίας.
Σύμφωνα με το Politico, o καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz πέρασε μήνες βαδίζοντας σε τεντωμένο σκοινί στις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Τώρα φαίνεται πως έχασε την ισορροπία.
Ο Merz είχε κάνει περισσότερες υποχωρήσεις από τους περισσότερους Ευρωπαίους ηγέτες για να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Trump, θεωρώντας στρατηγικά αναγκαίο να κρατήσει στενούς δεσμούς με έναν ηγέτη γνωστό για τη μνησικακία του.
Ωστόσο, υπό αυξανόμενη πολιτική πίεση στο εσωτερικό, ενίσχυσε την κριτική του προς τον Trump και προς τον πόλεμο στο Ιράν, ζητήματα ιδιαίτερα αντιδημοφιλή στη Γερμανία.
Με αιχμηρή κριτική για τον πόλεμο νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο καγκελάριος φαίνεται πως έχασε αυτή τη λεπτή ισορροπία — και ενόχλησε έντονα τον Trump.
Αφού ο Merz είπε σε μαθητές ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το ιρανικό καθεστώς, ο Trump απάντησε με επίθεση μέσω Truth Social και απείλησε με το χειρότερο σενάριο για το Βερολίνο: την απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από τη Γερμανία.
Παραμένουν ισχυρές οι σχέσεις
Ο Merz προσπάθησε να υποβαθμίσει την ένταση και να συνεχίσει κανονικά, δηλώνοντας ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ παραμένουν ισχυρές.
«Συνεχίζουμε να εργαζόμαστε εδώ, όπως και σε άλλα στρατηγικά σημαντικά σημεία της Γερμανίας, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ», δήλωσε.
Πρόσθεσε ότι η Γερμανία ενισχύει τον στρατό της «προς αμοιβαίο όφελος και για την ενίσχυση των διατλαντικών δεσμών».
Ο Merz πιθανότατα υπολόγιζε ότι το θέμα θα ξεχαστεί και ότι ο Trump θα υποχωρήσει σύμφωνα με την αρχή που στη Wall Street αποκαλείται «TACO» (Trump Always Chickens Out).
Είχε άλλωστε δει τον Trump να απειλεί τη Βρετανία και την Ισπανία χωρίς να προχωρά σε πράξεις, παρά τις διαφωνίες με τους ηγέτες Keir Starmer και Pedro Sánchez.
Ωστόσο, ο Trump συνέχισε την επίθεση:
«Ο καγκελάριος της Γερμανίας θα έπρεπε να ασχολείται περισσότερο με τον πόλεμο Ρωσίας/Ουκρανίας (όπου είναι εντελώς αναποτελεσματικός!) και με τα προβλήματα της χώρας του, όπως η μετανάστευση και η ενέργεια», έγραψε o Trump.
Αυτή η ένταση αποτελεί σημαντική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη θετική σχέση των δύο ηγετών.
Ο Trump είχε παλαιότερα επαινέσει την κυβέρνηση Merz και τον είχε χαρακτηρίσει «φίλο».
Στρατηγική ισορροπίας
Η στρατηγική του Merz ήταν να αποφεύγει δημόσια σύγκρουση με τον Trump, παρά τις διαφωνίες για την Ουκρανία και το εμπόριο, ώστε να διατηρήσει επιρροή.
Αυτή η προσέγγιση αντανακλά τη γενικότερη στρατηγική της Γερμανίας: μείωση εξάρτησης από τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονη αναγνώριση ότι η αμερικανική στρατιωτική ισχύς παραμένει κρίσιμη.
Ωστόσο, κατά καιρούς ο Merz εκφράζει δημόσια δυσαρέσκεια — είτε λόγω των οικονομικών επιπτώσεων του πολέμου στο Ιράν είτε λόγω εσωτερικής πίεσης.
Με τη δήλωσή του περί «ταπείνωσης» των ΗΠΑ, ίσως ξεπέρασε τα όρια, προκαλώντας έναν πρόεδρο γνωστό για εκδικητικές αντιδράσεις.
Ρίσκα και πραγματικότητα
Παρά τους κινδύνους, Γερμανοί πολιτικοί εμφανίζονται σχετικά ψύχραιμοι.
Επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τη στρατιωτική παρουσία τους στη Γερμανία για παγκόσμιες επιχειρήσεις.
Ο Christoph Schmid δήλωσε: «Μια αποχώρηση δεν είναι εφικτή βραχυπρόθεσμα και θα αποδυνάμωνε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ».
Κατά την πρώτη θητεία του, ο Trump είχε ανακοινώσει σχέδιο απόσυρσης 9.500 στρατιωτών, το οποίο δεν υλοποιήθηκε και τελικά ακυρώθηκε από τον Joe Biden.
Τώρα, ο Trump έχει περισσότερο χρόνο να υλοποιήσει παρόμοια σχέδια.
Για τον Merz, όμως, ο μεγαλύτερος κίνδυνος ίσως είναι η απώλεια επιρροής στον Trump — ιδιαίτερα σε ζητήματα όπως η στήριξη της Ουκρανίας.
Προσπάθεια εξομάλυνσης
Στο μεταξύ, ο Merz φαίνεται να προσπαθεί να αποκαταστήσει τη σχέση.
«Η προσωπική σχέση μεταξύ εμού και του Αμερικανού προέδρου παραμένει, κατά τη γνώμη μου, εξαιρετική», δήλωσε ο καγκελάριος της Γερμανίας.
Πεντάγωνο: Απόρρητο email διέρρευσε και ανάβει παγκόσμια φωτιά: Πετάξτε την Ισπανία έξω από το ΝΑΤΟ
Αλλά οι σχέσεις του Trump δεν είναι προβληματικές μόνο με το Βερολίνο αλλά μάλλον με όλες τις ισχυρές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες - Παρίσι, Μαδρίτη, Ρώμη - συμπεριλαμβανομένου και του Λονδίνου.
Είναι πρόσφατη άλλωστε η αποκάλυψη με ένα email στο αμερικανικό Πεντάγωνο που ούτε λίγο ούτε πολύ ανέφερε ότι η Ισπανία είχε ξεπεράσει τα όρια...
Η άρνησή της να στηρίξει ενεργά τις επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο με το Ιράν, η περιορισμένη πρόσβαση σε βάσεις και υποδομές, και η ανοιχτά επικριτική της στάση απέναντι στο Ισραήλ, είχαν προκαλέσει οργή.
Στην Ουάσιγκτον, η υπομονή είχε εξαντληθεί.
Το email που άναψε την παγκόσμια φωτιά
Το μήνυμα που διέρρευσε —και αποκαλύφθηκε μέσω του Reuters— δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνειών.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τρόπους «τιμωρίας» συμμάχων που δεν στάθηκαν στο πλευρό τους.
Και ανάμεσα σε αυτούς, η Ισπανία βρισκόταν στο επίκεντρο.
Σενάρια που μέχρι πρότινος θα θεωρούνταν αδιανόητα άρχισαν να συζητούνται σοβαρά:
• Αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στο NATO
• Αναθεώρηση της αμερικανικής στάσης απέναντι στη βρετανική κυριαρχία στα νησιά Falkland
• Μείωση ή ακόμη και αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από την Ευρώπη
Δεν ήταν απλώς πιέσεις. Ήταν ένα μήνυμα ισχύος — και προειδοποίηση.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, κύκλοι κοντά στον Donald Trump μιλούσαν πλέον ανοιχτά για «παραδειγματισμό».
Η Ισπανία είχε μετατραπεί σε σύμβολο — όχι μόνο αντίστασης, αλλά και «απείθειας» απέναντι στην αμερικανική στρατηγική.
Οι επιλογές που εξετάζονταν δεν περιορίζονταν σε διπλωματικά μέτρα.
Περιλάμβαναν σημαντική μείωση στρατιωτικής συνεργασίας, επανεξέταση κοινών επιχειρήσεων και πίεση μέσω οικονομικών και αμυντικών συμφωνιών
Το μήνυμα ήταν σαφές: η συμμαχία έχει κόστος — και όποιος δεν το αποδέχεται, θα το πληρώσει με άλλον τρόπο.
Η «ανυπάκουη» Ισπανία
Στη Μαδρίτη η ατμόσφαιρα ήταν εξίσου φορτισμένη.
Η κυβέρνηση του Pedro Sanchez είχε επιλέξει μια πορεία που δεν ευθυγραμμιζόταν με την Ουάσιγκτον.
Δεν ήταν μια τυχαία απόφαση, ούτε προϊόν στιγμιαίας πολιτικής. Ήταν μια στρατηγική επιλογή.
Η Ισπανία καταδίκασε έντονα τον πόλεμο κατά του Ιράν, υιοθέτησε σαφώς επικριτική στάση απέναντι στο Ισραήλ ενώ περιόρισε την πρόσβαση των αμερικανικών δυνάμεων σε κρίσιμες υποδομές
Για την Ουάσιγκτον, αυτό ισοδυναμούσε με προδοσία.
Για τη Μαδρίτη, ήταν ζήτημα εθνικού συμφέροντος.
Το παιχνίδι της πίεσης
Στους κύκλους της κυβέρνησης του Donald Trump, η Ισπανία θεωρείται «εύκολος στόχος».
Όχι γιατί είναι αδύναμη, αλλά γιατί δεν διαθέτει το ίδιο γεωπολιτικό βάρος με χώρες όπως η Γαλλία ή η Τουρκία.
Η στρατηγική ήταν απλή: να σταλεί ένα μήνυμα προς όλους μέσω ενός παραδείγματος.
Η έννοια των ABO (Access, Basing, Overflight) —πρόσβαση, βάσεις και υπερπτήσεις— βρέθηκε στο επίκεντρο.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτά δεν είναι προνόμια αλλά υποχρεώσεις εντός του ΝΑΤΟ.
Η άρνηση της Ισπανίας να τα παραχωρήσει πλήρως ερμηνεύτηκε ως υπονόμευση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Ένα αδιέξοδο χωρίς εύκολη έξοδο
Κι όμως, πίσω από την επιθετική ρητορική, υπήρχε μια σκληρή πραγματικότητα: το ΝΑΤΟ δεν διαθέτει μηχανισμό αποβολής ή αναστολής μέλους.
Αξιωματούχοι της συμμαχίας το επιβεβαίωσαν ξεκάθαρα.
Η ιδρυτική συνθήκη δεν προβλέπει τέτοια διαδικασία.
Ακόμη κι αν επιχειρούνταν, θα απαιτούσε χρόνια — πιθανότατα περισσότερο από τη διάρκεια της ίδιας της κυβέρνησης Trump.
Αυτό δεν σήμαινε ότι η απειλή ήταν κενή.
Αντιθέτως, άνοιγε τον δρόμο για άλλες, πιο έμμεσες αλλά εξίσου ισχυρές κινήσεις.
Η Ευρώπη σε κατάσταση συναγερμού
Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η ανησυχία μεγάλωνε.
Πολλές χώρες έβλεπαν στην Ισπανία κάτι περισσότερο από έναν «ανυπάκουο σύμμαχο». Έβλεπαν έναν καθρέφτη.
Η αντίθεση στον πόλεμο με το Ιράν δεν ήταν αποκλειστικά ισπανική.
Υπήρχε ευρύτερη δυσαρέσκεια για την κατεύθυνση της αμερικανικής πολιτικής.
Και όσο η Ουάσιγκτον αύξανε την πίεση, τόσο ενισχυόταν η συμπάθεια προς τη Μαδρίτη.
Το σενάριο της αποχώρησης των ΗΠΑ
Το πιο ανησυχητικό ενδεχόμενο δεν ήταν η αποβολή της Ισπανίας.
Ήταν η αποχώρηση των ίδιων των Ηνωμένων Πολιτειών από την Ευρώπη — ή τουλάχιστον η σημαντική μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας.
Το σενάριο αυτό δεν ήταν θεωρητικό. Ήταν ήδη στο τραπέζι.
Η απόσυρση αμερικανικών δυνάμεων θα άλλαζε δραματικά την ισορροπία ισχύος στην ήπειρο.
Θα ανάγκαζε την Ευρώπη να επανεξετάσει τη στρατηγική της αυτονομία και θα άνοιγε νέα γεωπολιτικά μέτωπα.
Πίσω από τις κλειστές πόρτες
Στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, οι συζητήσεις γίνονταν όλο και πιο έντονες.
Οι λέξεις «ενότητα» και «συμμαχία» ακουγόντουσαν όλο και πιο κενές.
Η πραγματικότητα ήταν πιο σκοτεινή: μια συμμαχία που χτίστηκε πάνω σε κοινά συμφέροντα, τώρα δοκιμαζόταν από αποκλίνουσες στρατηγικές.
Η ισπανική οπτική
Για την Ισπανία, η επιλογή ήταν ξεκάθαρη. Δεν επρόκειτο για αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά για προτεραιοποίηση των εθνικών συμφερόντων.
Η κοινωνία δεν επιθυμούσε νέα εμπλοκή σε πολέμους στη Μέση Ανατολή.
Οι πολιτικές ηγεσίες, αντιλαμβανόμενες αυτή τη δυναμική, επέλεξαν να κρατήσουν αποστάσεις.
Αυτό που στην Ουάσιγκτον ερμηνεύτηκε ως απειθαρχία, στη Μαδρίτη θεωρήθηκε υπευθυνότητα.
Ένα θρίλερ χωρίς τέλος
Καθώς οι ημέρες περνούσαν, η ένταση δεν μειωνόταν. Αντιθέτως, κλιμακωνόταν σιωπηλά.
Ένα email είχε ανοίξει τον ασκό του Αιόλου.
Μια απόφαση είχε μετατραπεί σε κρίση.
Και μια συμμαχία έμπαινε σε τροχιά αβεβαιότητας.
Το ερώτημα δεν ήταν πλέον αν θα υπάρξουν συνέπειες.
Ήταν πόσο βαθιές θα είναι.
Η στιγμή της αλήθειας
Σε αυτό το γεωπολιτικό θρίλερ, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις.
Η Ισπανία επιμένει στη γραμμή της.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τις επόμενες κινήσεις τους.
Kαι το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι που ίσως καθορίσει το μέλλον του.
Η ιστορία δεν έχει ακόμη γραφτεί.
Αλλά ένα είναι βέβαιο: οι σκιές που απλώθηκαν πάνω από τη συμμαχία δύσκολα θα εξαφανιστούν σύντομα.
Η κρίση δεν ήταν απλώς μια διπλωματική παρεξήγηση.
Ήταν κάτι βαθύτερο — μια σύγκρουση στρατηγικών αντιλήψεων που απλωνόταν αθόρυβα αλλά απειλητικά κάτω από την επιφάνεια της δυτικής συμμαχίας.
Όσο οι ημέρες περνούσαν, το ρήγμα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τη Μαδρίτη μετατρεπόταν σε μια επικίνδυνη γεωπολιτική ρωγμή.
Στο εσωτερικό του NATO, οι ισορροπίες άρχισαν να αλλάζουν.
Δεν επρόκειτο πλέον μόνο για την Ισπανία.
Ήταν μια δοκιμασία συνοχής για ολόκληρη τη συμμαχία.
Οι πιο έμπειροι διπλωμάτες καταλάβαιναν ότι, αν η κρίση αυτή δεν περιοριζόταν, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια νέα εποχή — μια εποχή όπου το ΝΑΤΟ δεν θα λειτουργούσε ως ενιαίο μπλοκ, αλλά ως ένα σύνολο κρατών με διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες προτεραιότητες.
Οι παλιές βεβαιότητες αμφισβητούνται
Στο βάθος όλων αυτών, υπάρχει μια ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα: ο κόσμος μεταβαίνει σε μια πιο πολυπολική τάξη. Οι παλιές βεβαιότητες αμφισβητούνται, και οι συμμαχίες επαναπροσδιορίζονται.
Η κρίση με την Ισπανία δεν είναι απλώς ένα επεισόδιο — αλλά ένα επεισόδιο που αποκάλυπτε τις βαθύτερες τάσεις: Μείωση της αμερικανικής επιρροής, αύξηση της ευρωπαϊκής αυτονομίας και ενίσχυση των εθνικών στρατηγικών επιλογών
Κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει με βεβαιότητα την εξέλιξη. Το μόνο σίγουρο ήταν ότι η κατάσταση είχε ξεπεράσει το σημείο της απλής διαφωνίας.
Η Ουάσιγκτον καλούνταν να αποφασίσει αν θα κλιμακώσει ή θα αναδιπλωθεί.
Η Μαδρίτη, από την πλευρά της, έπρεπε να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στην ανεξαρτησία και τη συμμετοχή στη συμμαχία.
Και το NATO; Βρισκόταν στη μέση, προσπαθώντας να κρατήσει ενωμένα κομμάτια που έδειχναν όλο και πιο έτοιμα να κινηθούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών